Những việc tôi làm khi phòng mổ còn vắng người — điều ít ai nhìn thấy

Có một quãng thời gian trong ngày làm việc của tôi mà gần như không ai chứng kiến.

Đó là lúc phòng còn vắng, trước khi mọi thứ bắt đầu. Tôi có thói quen đến sớm hơn cần thiết, để tự mình đi một vòng. Kiểm tra dụng cụ. Xem lại từng thứ đã đủ và đúng chưa. Rà lại trong đầu các bước sẽ làm, hình dung trước những tình huống có thể xảy ra và cách mình sẽ xử lý. Một việc rất lặng lẽ, và chẳng có gì để khoe. Nhưng tôi gần như không bao giờ bỏ qua nó.

Vì sao tôi không giao phó hoàn toàn khâu này

Có những việc đã có quy trình và có người phụ trách, và tôi tin tưởng những người làm cùng mình. Nhưng riêng việc tự tay rà lại một lần trước khi bắt đầu, tôi vẫn giữ cho mình.

Lý do đơn giản: khi đã bước vào việc rồi thì không có chỗ cho chữ "giá như". Một thứ thiếu, một thứ chưa đúng, nếu phát hiện khi đang làm thì đã muộn. Nên tôi muốn mọi bất ổn, nếu có, phải lộ ra từ lúc phòng còn vắng, khi vẫn còn thời gian để chuẩn bị lại cho chỉn chu.

Tôi xem cái vòng kiểm tra ấy như người phi công rà lại bảng điều khiển trước khi cất cánh. Không phải vì không tin ai, mà vì có những việc mà trách nhiệm cuối cùng thuộc về mình, thì mình nên tự mình nhìn tận mắt một lần.

Sự chuẩn bị kỹ là một phần của sự an toàn

Người ta thường nghĩ tay nghề của một bác sĩ nằm ở những thao tác lúc làm. Đúng, nhưng chưa đủ.

"Một phần rất lớn của sự an toàn được quyết định ở khâu chuẩn bị mà không ai nhìn thấy."

Một phần rất lớn của sự an toàn được quyết định từ trước đó, ở khâu chuẩn bị mà không ai nhìn thấy. Lường trước các tình huống. Sắp sẵn mọi thứ cần thiết. Để khi có điều gì ngoài dự tính, mình không bị động. Sự bình tĩnh trong những lúc quan trọng không tự nhiên mà có, nó đến từ việc đã chuẩn bị kỹ đến mức gần như không còn gì để bất ngờ.

Tôi tin rằng một người làm nghề tử tế là người lo xa, chứ không phải người tự tin thái quá. Và sự lo xa ấy thể hiện rõ nhất ở những công đoạn thầm lặng, khi không có ai nhìn.

Thói quen này đến từ đâu

Tôi không sinh ra đã kỹ tính như vậy. Đó là điều nghề rèn cho tôi qua nhiều năm.

Càng làm lâu, tôi càng hiểu rằng những sự cố đáng tiếc trong nghề hiếm khi đến từ một điều to tát, mà thường đến từ một chi tiết nhỏ bị bỏ qua vì chủ quan. Hiểu điều đó rồi thì tự khắc mình không dám lơ là những việc nhỏ nữa. Lâu dần, sự cẩn thận thành nếp, và bây giờ nếu chưa tự rà lại một lượt, tôi thấy không yên lòng để bắt đầu.

Tôi không kể chuyện này để nói mình hơn ai. Tôi kể vì nghĩ rằng người ta xứng đáng được biết những gì diễn ra phía sau, cả những phần không bao giờ xuất hiện trong hình ảnh đẹp đẽ bên ngoài.

Điều tôi mong chị để ý

Nếu một ngày chị cân nhắc trao gửi cơ thể mình cho ai đó, tôi mong chị đừng chỉ nhìn vào những gì hào nhoáng.

Hãy để ý đến sự cẩn thận. Đến cách người ta chuẩn bị. Đến việc họ có sẵn lòng nói với chị về cả những nguy cơ và những tình huống ngoài ý muốn hay không. Bởi một người chịu khó lo xa cho chị từ những việc nhỏ, thường là người chị có thể yên tâm hơn trong những việc lớn.

Tôi sẽ không hứa với chị bất cứ kết quả nào qua một bài viết, vì điều đó còn tùy cơ địa từng người và cần thăm khám trực tiếp. Nhưng nếu chị muốn gặp một người làm nghề cẩn thận và nói thật, thì chị cứ nhắn cho tôi. Mình ngồi xuống trò chuyện trước đã, từ tốn thôi, không vội gì cả.

— — TS.BS Nguyễn Đình Minh